Szczyrbskim Jeziorem łatwo się cieszyć i łatwo je zlekceważyć. Jezioro i kawiarnie leżą na 1346 m; szczyty za nimi sięgają ponad 2500 m, a pogoda, zasady i ryzyko są tam takie jak w prawdziwych wysokich górach.
W skrócie
- Kraj: Słowacja (kraj preszowski), na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP).
- Wysokość: jezioro 1346 m — najwyżej położony kurort Tatr Wysokich.
- Waluta: euro. Karty przyjmowane są prawie wszędzie; do schronisk weź gotówkę.
- Język: słowacki. Polski i czeski są rozumiane; w hotelach powszechny jest angielski i niemiecki.
- Numery alarmowe: 112 albo Horská záchranná služba (HZS) — 18 300.
- Strefa czasowa: czas środkowoeuropejski.
Krótka historia
Przez stulecia jezioro należało do gospodarzy ze Szczyrby, którzy nie widzieli w nim pożytku — krąży opowieść, że próbowali je kiedyś osuszyć pod pastwisko. W 1872 roku właściciel ziemski Jozef Szentiványi zbudował na brzegu domek myśliwski, Węgierskie Towarzystwo Karpackie dołożyło w 1875 roku schronisko turystyczne i w ciągu dekady miejsce stało się oficjalnym uzdrowiskiem klimatycznym. Kolej zębatą z doliny otwarto w 1896 roku, a kolej elektryczną z Popradu w 1912.
Druga przemiana przyszła z mistrzostwami świata w narciarstwie klasycznym w 1970 roku: skocznie, stadion, nowe hotele i odbudowana kolej zębata. W 1976 roku stanęła piramida hotelu Patria, a w 2009 najstarsze budynki grandhotelu na brzegu otwarto ponownie jako Kempinski. W listopadzie 2004 roku wichura położyła ogromne połacie lasu u podnóża Tatr; młody las, który widzisz z pociągu, to jej spuścizna.
Najważniejsze szlaki — porównanie
Czasy dotyczą przejścia w obie strony z kurortu równym tempem, bez długich przerw.
| Trasa | Czas (tam i z powrotem) | Podejście | Trudność | Sezon |
|---|---|---|---|---|
| Pętla wokół jeziora | 45–60 min | brak | Łatwa | Cały rok |
| Popradzki Staw | 2½–3 godz. | ≈200 m | Łatwa–średnia | Cały rok (trasa zimowa) |
| Wodospad Skok | 2½–3 godz. | ≈400 m | Średnia | Cały rok do wodospadu |
| Skrajne Solisko (z koleją) | 2 godz. | ≈280 m | Średnia, stroma | Połowa czerwca–październik |
| Pętla Młynicka–Furkotna | 7–8 godz. | ≈1000 m | Trudna, łańcuchy | Połowa czerwca–październik |
| Krywań | 7–9 godz. | ≈1150–1400 m | Trudna, długa | Połowa czerwca–październik |
| Rysy | 8–9 godz. | ≈1250 m | Trudna, łańcuchy | Połowa czerwca–październik |
Nad jeziorem Spacer wokół Szczyrbskiego Jeziora
Łatwa pętla brzegiem jeziora, którą powinien przejść każdy
Polodowcowe jezioro na wysokości 1346 m, otoczone świerkami i kosodrzewiną, w którym odbijają się szczyty nad Doliną Młynicką i Mięguszowiecką. Płaska ścieżka wokół brzegu zajmuje niecałą godzinę i nadaje się dla wózków dziecięcych i inwalidzkich.
Nad jeziorem Kolej krzesełkowa na Solisko i Skrajne Solisko
Najszybsza droga na prawdziwy tatrzański szczyt
Kolej krzesełkowa wjeżdża ze stadionu narciarskiego do Chaty pod Soliskiem na wysokości około 1840 m. Stamtąd skalista ścieżka w mniej więcej godzinę prowadzi do krzyża na Skrajnym Solisku (2117 m), z widokiem na jezioro z lotu ptaka.
Szlaki i szczyty Popradzki Staw i Cmentarz Symboliczny
Klasyczna półdniowa wycieczka znad jeziora
Głęboko zielony staw na wysokości 1494 m pod ścianą szczytów, z górskim hotelem na brzegu. Obok, wśród limb, Tatrzański Cmentarz Symboliczny upamiętnia tych, którzy zginęli w Tatrach.
Szlaki i szczyty Rysy
Najwyższy tatrzański szczyt dostępny znakowanym szlakiem
Rysy (2503 m) stoją na granicy słowacko-polskiej i są najwyższym szczytem Tatr dostępnym dla turystów bez przewodnika górskiego. Trasa mija Popradzki Staw, Żabie Stawy Mięguszowieckie i najwyżej położone schronisko w całych Tatrach.
Zasady na szlakach i zamknięcia sezonowe
Słowackie szlaki są znakowane kolorowymi paskami między białymi — czerwonym, niebieskim, zielonym i żółtym. Kolor oznacza trasę, a nie trudność. Drogowskazy podają czasy przejść, nie odległości.
- Trzymaj się znakowanych szlaków; zejście z nich wymaga licencjonowanego przewodnika górskiego.
- Zakaz biwakowania na dziko, palenia ognisk, zrywania roślin i lotów dronem bez zezwolenia.
- Psy prowadź na smyczy i sprawdź w aktualnym regulaminie parku, gdzie wolno z nimi wchodzić.
- Wszystkie śmieci znieś na dół — schroniska zaopatrują tragarze, a nie droga.
Ratownictwo górskie i ubezpieczenie
To punkt, który goście — zwłaszcza z Polski, gdzie TOPR ratuje bezpłatnie — pomijają najczęściej. Na Słowacji Horská záchranná služba pobiera opłaty za akcję ratunkową: poszukiwania, zniesienie czy śmigłowiec mogą kosztować od setek do wielu tysięcy euro, a zwykłe ubezpieczenie turystyczne czy zdrowotne — także karta EKUZ — zazwyczaj tego nie pokrywa.
- Wykup ubezpieczenie górskie, które wyraźnie obejmuje koszty ratownictwa w słowackich górach. Słowaccy ubezpieczyciele sprzedają je na dni za niewielką kwotę, online albo SMS-em; często zawiera je członkostwo w klubie alpejskim.
- Zapisz numer HZS, 18 300, i zainstaluj aplikację HZS, która przy połączeniu wysyła twoją lokalizację.
- Zostaw plan trasy w hotelu, jeśli idziesz wysoko albo samotnie.
Pogoda
Tatry są małe powierzchnią, ale zachowują się w pełni alpejsko. Na szczycie o wysokości 2500 m spodziewaj się temperatury o 6–8 °C niższej niż nad jeziorem i silniejszego wiatru. W lipcu i sierpniu popołudniowe burze narastają szybko: wychodź wcześnie i planuj zejście z grani wczesnym popołudniem. Powyżej 2000 m śnieg może spaść w każdym miesiącu. Słowacki Instytut Hydrometeorologiczny i HZS publikują prognozy górskie, a zimą komunikat lawinowy. Obraz miesiąc po miesiącu znajdziesz na stronie kiedy jechać.
Dzika przyroda — i niedźwiedzie
W parku żyją kozica tatrzańska i świstak tatrzański, których nie spotkasz nigdzie indziej, a także jelenie, rysie, wilki i niedźwiedzie brunatne. Niedźwiedzie żyją w lasach wokół kurortu i czasem podchodzą blisko zabudowań. Spotkania na ruchliwych szlakach są rzadkie; zmniejszysz ryzyko jeszcze bardziej, nie chodząc o świcie ani o zmierzchu samotnie i po cichu przez las, nigdy nie zostawiając jedzenia ani śmieci i nigdy nie zbliżając się do zwierzęcia. Jeśli spotkasz niedźwiedzia, zachowaj spokój, nie uciekaj i powoli się wycofaj.
Koszty i pieniądze
Na Słowacji płaci się w euro. Szczyrbskie Jezioro to najdroższy zakątek Tatr, a mimo to umiarkowany według standardów alpejskich. Orientacyjnie: danie główne w schronisku albo prostej restauracji kosztuje około 9–15 €, kawa 2,50–4 €, a dzień parkowania około 10–15 €; przejazd koleją krzesełkową na Solisko w obie strony to rząd 20–25 €. Ceny rosną co sezon — sprawdzaj aktualne cenniki. Szlaki i jezioro są bezpłatne.
Wiele hoteli wydaje regionalną kartę gościa ze zniżkami na koleje, baseny i transport; zapytaj przy zameldowaniu.
Jedzenie i picie
Górskie jedzenie jest tu sycące i dobre: bryndzové halušky (kluseczki ziemniaczane z bryndzą i skwarkami), kapustnica (kwaśnica z kiełbasą), zupa czosnkowa w chlebie, pierogi i grillowany oštiepok. W schroniskach spróbuj herbaty z ziołami — albo mocniejszego likieru „Tatratea”, który lepiej zostawić na czas po zejściu. Woda z kranu nadaje się do picia.
Co spakować
- Porządne buty trekkingowe — szlaki są kamieniste nawet na łatwych trasach.
- Kurtkę przeciwdeszczową i ciepłą warstwę, o każdej porze roku.
- Ochronę przed słońcem: promieniowanie UV na wysokości jest silne, zwłaszcza na śniegu.
- Wodę, przekąski, papierową mapę albo mapę offline i naładowany telefon.
- Zimą: ocieplane buty, raczki na oblodzone ścieżki oraz pełny sprzęt lawinowy i wiedzę na wszystko poza znakowanymi trasami zimowymi.
Z dziećmi i z ograniczoną sprawnością ruchową
Pętla wokół jeziora jest płaska i utwardzona; drogę nad Popradzki Staw z przystanku kolejowego da się pokonać z solidnym wózkiem; kolej na Solisko i kolejka na Hrebienok dają widoki bez wysiłku. Nowoczesne pociągi obu kolei są niskopodłogowe. Na deszczowy dzień jedź do AquaCity w Popradzie.
Proponowane plany pobytu
Plany na jeden dzień, trzy dni i tydzień znajdziesz na stronie co zobaczyć, a warte dodania wycieczki jednodniowe — na stronie najlepszych wycieczek.
